Zoeken in HollandPTC
Created with Sketch.

Uw behandeling

LW Binnenkomst bij balie website

Uw verwijzing naar HollandPTC
Als u voor protonentherapie in aanmerking komt, verwijst uw radiotherapeut-oncoloog u naar ons. Na de verwijzing neemt de zorgcoach van HollandPTC telefonisch contact met u op. Tijdens dit gesprek vertelt zij hoe het eerste bezoek aan HollandPTC eruit ziet. Ook beantwoordt ze uw vragen zodat u goed voorbereid bent.

Hoe snel kunt u bij ons terecht
We hebben geen wachtlijst bij HollandPTC. U kunt snel bij ons terecht.
De uitslag van een planvergelijking is er binnen 48 uur. De afspraak voor uw 1e consult is 1 week na verwijzing of na positieve planvergelijking. Uw bestraling start 5 tot 7 werkdagen na het 1e consult.

Praktische informatie
Neemt u bij uw eerste afspraak in HollandPTC het volgende mee:

  • geldig identiteitsbewijs
  • geldig verzekeringsbewijs
  • actueel medicatieoverzicht, deze kunt u opvragen bij uw apotheek
  • eventueel materialen om uw voedingssonde door te spuiten
  • medicijnen die u die dag nodig heeft
  • een lunchpakket; er is gratis koffie, thee en water bij HollandPTC, maar geen café of restaurant waar u iets te eten kunt kopen

We registreren alle patiënten onder hun geboortenaam. Voor vrouwen betekent dit dus onder hun meisjesnaam.

Uw behandeling stap voor stap

Hieronder vindt u een algemene beschrijving van uw behandeling bij HollandPTC, vanaf uw eerste consult tot na de bestraling. Binnenkort komt er voor de verschillende behandelingen specifieke informatie. Dit is er nu al voor borstkanker.

Vooraf

Stap 1

Stap 2

Stap 3

Stap 4

Simon Pott kreeg protonentherapie voor keelkanker

In het najaar van 2018 kreeg hij de diagnose keelkanker en zou bestraald worden in het LUMC, toen radiotherapeut-oncoloog Martin de Jong kwam met de optie van protonentherapie. “Hij legde het uit en gaf me tijd om er over na te denken. Maar toen ik na dat gesprek in de auto stapte wist ik al dat ik dit ging doen.”

Lees zijn verhaal >

Het zorgteam

Digitale folders

Meest gestelde vragen over de behandeling

Klik op een categorie om de vragen en antwoorden te bekijken.
  • Kosten en verzekering

    • Is protonentherapie duurder dan gewone radiotherapie?

      Ja, protonentherapie is duurder dan de gewone radiotherapie met fotonen. Ongeveer 1,5 tot 3 keer duurder. Dit komt door de ingewikkelde en dure apparaten die nodig zijn om protonenbundels te maken. Protonentherapie zal de radiotherapie met fotonen nooit helemaal vervangen.

      Protonentherapie wordt alleen gebruikt als het een betere kans op genezing of een lagere kans op complicaties geeft. Ook is het krijgen van minder bijwerkingen meteen na de behandeling en op de lange termijn een belangrijke reden om over te stappen op protonen.

      HollandPTC doet wetenschappelijk onderzoek doen naar de kansen op genezing met protonen en naar mogelijkheden om de therapie efficiënter en daarmee minder duur te maken.


  • Patiëntenzorg

    • Hoe snel kan ik bij HollandPTC terecht? 

      We hebben geen wachtlijsten bij HollandPTC. U kunt na uw verwijzing snel bij ons terecht.

      Toegangstijden HollandPTC:

      • Planvergelijking: 24-48 uur (norm 48 uur)
      • Eerste consult: 1 week na verwijzing/planvergelijking
      • Eerste bestraling: 5-7 werkdagen (norm 2 weken)

    • Onder welke naam word ik geregistreerd?

      We registreren alle patiënten onder hun geboortenaam. Voor vrouwen betekent dit dus onder hun meisjesnaam. Als we u bijvoorbeeld ophalen uit een wachtruimte, of uw naam controleren, gebruiken we uw meisjesnaam.

       


    • Hoe gaat een behandeling bij HollandPTC?

      Een gespecialiseerd radiotherapeut-oncoloog schrijft de bestraling met protonen in HollandPTC voor. De behandeling gebeurt ook onder supervisie van deze specialist. Met geavanceerde scanapparatuur wordt precies bepaald hoe groot de tumor is en waar hij zit. Daarna wordt bepaald hoe de tumor het beste bestraald kan worden, met 1 of meerdere bundel(s) protonen.

      Enkele dagen na de voorbereidende scan begint de bestralingsfase. HollandPTC heeft 3 behandelruimtes: de Luit, de Citer en de Parel. De Luit en de Citer zijn vergelijkbare behandelruimtes, de Parel is speciaal ingericht voor oogtumoren. De namen komen van de schilderijen van de beroemde Delftse schilder Johannes Vermeer. Zijn werk is voor HollandPTC een inspiratiebron.

      Gespecialiseerde laboranten, deskundigen medische beeldvorming en bestraling (MBB’ers) doen de bestraling. Dit doen ze onder supervisie van uw radiotherapeut-oncoloog en een klinisch fysicus. Tijdens de bestraling bent u even alleen in de behandelruimte. De MBB’ers zien u op een beeldscherm en horen u via een intercom. Als er iets aan de hand is, kunt u altijd de MBB’er waarschuwen. U bent in totaal 20 tot 30 minuten in de bestralingsruimte. Deze tijd is nodig om controlefoto’s te maken en de juiste positie voor het bestralen te bepalen. De bestraling zelf duurt een paar minuten.


    • Hoe kan ik als patiënt bij HollandPTC terecht?

      Komt u als patiënt in aanmerking voor protonentherapie, dan kan uw radiotherapeut u naar HollandPTC verwijzen.


    • Hoe ziet mijn eerste bezoek bij HollandPTC eruit?

      Bij uw eerste bezoek krijgt u een intakegesprek met een van onze radiotherapeut-oncologen en de zorgcoach. De zorgcoach is een verpleegkundige die uw vaste aanspreekpunt is tijdens de voorbereiding, de behandeling en de controles na afloop van de behandeling. De volgende stap, na het intakegesprek, is het maken van een scan. Deze is nodig om een bestralingsplan te maken, en de bestralingsdosis in de tumor en de gezonde organen eromheen precies te berekenen. HollandPTC heeft hiervoor CT-, MRI- en PET/CT-scanners. Als de scan(s) zijn gemaakt, krijgt u de afspraak voor de bestraling mee en kunt u weer naar huis. Alles bij elkaar bent u hiervoor een paar uur bij HollandPTC. Lees meer over het eerste consult bij de stappen van de behandeling.


    • Wie doet de behandeling?

      U wordt behandeld door een radiotherapeut-oncoloog. Met deze arts heeft u een gesprek tijdens het eerste consult en hij schrijft ook de bestraling voor. Gespecialiseerde laboranten, deskundigen medische beeldvorming en bestraling (MBB’ers) doen de bestraling. Dit doen ze onder supervisie van uw radiotherapeut-oncoloog en een klinisch fysicus. Tijdens de bestraling bent u even alleen in de behandelruimte. De MBB’ers zien u op een beeldscherm en horen u via een intercom. Als er iets aan de hand is, kunt u altijd de MBB’er waarschuwen. U bent in totaal 20 tot 30 minuten in de bestralingsruimte. Deze tijd is nodig om controlefoto’s te maken en de juiste positie voor het bestralen te bepalen. De bestraling zelf duurt een paar minuten.

      HollandPTC heeft een team van radiotherapeut-oncologen, klinisch fysici, medische beeldvormings- en bestralingsdeskundigen (MBB’ers) en klinisch fysisch medewerkers die getraind zijn in het werken met protonen. In het team zitten medewerkers die alleen in HollandPTC werken en collega’s die ook deels in het Erasmus MC of LUMC werken.


    • Wat zijn de voordelen van protonentherapie?

      Met protonentherapie wordt weefsel dat om de tumor zit minder beschadigd en kan soms een hogere dosis gegeven worden. De meeste patiënten worden bestraald met fotonen (röntgenstraling). Een bundel met fotonen geeft zijn dosis af voor, in en achter de tumor. Het belangrijkste voordeel van protonentherapie is dat de protonenbundel geen dosis afgeeft achter de tumor. Hierdoor is de dosis in het gezonde weefsel minder en de kans op bijwerkingen kleiner. Protonentherapie kan ook gebruikt worden om een hogere dosis aan de tumor te geven, als dat met radiotherapie met fotonen niet mogelijk is.

       


    • Hoe lang duurt de bestraling en wat voel je ervan?

      Dat verschilt per patiënt. We plannen ongeveer een half uur per bestraling. Deze tijd wordt voor het grootste deel gebruikt om nauwkeurig te bepalen waar de tumor zit. De bestraling zelf duurt maar een paar minuten. U voelt niets van de bestraling.

      Ook hoeveel bestralingen nodig zijn verschilt per patiënt. Het hangt af van de soort kanker en is ongeveer hetzelfde aantal als met de gewone bestraling met fotonen. Meestal wordt u een paar weken lang iedere werkdag bestraald.


    • Geeft protonentherapie bijwerkingen?

      Ja, ook protonentherapie geeft bijwerkingen. Maar er komt met protonentherapie minder straling in het gezonde weefsel. Daarom zullen er minder bijwerkingen zijn dan bij de gewone radiotherapie met fotonen. Welke bijwerkingen protonentherapie geeft, hangt af van welk type kanker u heeft en waar de tumor precies zit.


    • Is protonentherapie beter dan de gewone radiotherapie met fotonen?

      Nee, het is niet zo dat protonentherapie altijd beter is dan de gewone radiotherapie met fotonen. Voor sommige vormen van kanker is protonentherapie de beste optie. Voor andere vormen is gewone radiotherapie beter. Protonentherapie is een nieuwe, aanvullende behandeling in de radiotherapie die voor sommige patiënten meer kan bieden. De kans op genezing is hetzelfde, maar protonentherapie beschadigt weefsel om de tumor heen minder. Hierdoor zijn er waarschijnlijk minder bijwerkingen met protonentherapie.


    • Kun je protonentherapie en chemotherapie tegelijk krijgen?

      Ja, dat kan, net als bij de gewone radiotherapie met fotonen. Doordat met protonentherapie minder gezond weefsel wordt beschadigd, is de verwachting dat de combinatie van chemotherapie en protonen minder bijwerkingen geeft dan de combinatie van chemotherapie en fotonen.


    • Heeft HollandPTC wel de juiste ervaring in protonentherapie?

      Alle expertise die nodig is voor protonentherapie is aanwezig binnen HollandPTC. Het Erasmus MC, het LUMC en de TU Delft, de partners van HollandPTC, zijn experts op het gebied van radiotherapie, moderne stralingstechnieken en medische technologie.

      De komende jaren worden, in samenwerking met protonencentra in het buitenland, nog meer artsen, technische medewerkers en wetenschappers opgeleid tot experts op het gebied van protonentherapie.


    • Wat gebeurt er als een patiënt ernstige complicaties bij de behandeling krijgt?

      Bij radiotherapie, ook met protonen, gebeurt het bijna nooit dat een patiënt een complicatie krijgt waarbij hij met spoed behandeld moet worden. Voor dit soort complicaties hebben we afspraken gemaakt met de ziekenhuizen waarvandaan een patiënt is verwezen en met het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft.


    • Kunnen kinderen protonentherapie krijgen?

      Kinderen in de groei zijn extra gevoelig voor bestraling. Protonentherapie kan daarom voordelen hebben bij het behandelen van tumoren bij kinderen. Omdat de behandeling van kinderen soms onder algehele narcose gebeurt, heeft de Minister van Volksgezondheid Wetenschap en Sport (VWS) bepaald dat kinderen alleen in of direct naast een ziekenhuis protonentherapie mogen krijgen (de zogeheten hospital based-situatie). Kinderen kunnen daarom voorlopig alleen in UMCG Protonentherapiecentrum in Groningen terecht.


    • Wat is een planvergelijking?

      Bij een planvergelijking wordt per patiënt beoordeeld of bestraling met protonen beter is dan bestraling met fotonen. Over deze manier van beoordelen zijn landelijk afspraken gemaakt. Een computerprogramma vergelijkt een bestralingsplan met protonen met een plan met fotonen, de gewone radiotherapie. Een team van radiotherapeuten, klinisch fysici en paramedici beoordeelt deze vergelijking. Patiënten die het grootste voordeel zullen hebben van een behandeling met protonen, worden geselecteerd.

      Er worden planvergelijkingen gemaakt bij tumoren in het hoofd-hals gebied, bij longkanker, borstkanker en prostaatkanker. Als uit de planvergelijking blijkt dat protonentherapie de beste behandeloptie is, dan vergoedt de zorgverzekeraar de behandeling.


  • Protonen

    • Wat zijn de voordelen van protonentherapie?

      Met protonentherapie wordt weefsel dat om de tumor zit minder beschadigd en kan soms een hogere dosis gegeven worden. De meeste patiënten worden bestraald met fotonen (röntgenstraling). Een bundel met fotonen geeft zijn dosis af voor, in en achter de tumor. Het belangrijkste voordeel van protonentherapie is dat de protonenbundel geen dosis afgeeft achter de tumor. Hierdoor is de dosis in het gezonde weefsel minder en de kans op bijwerkingen kleiner. Protonentherapie kan ook gebruikt worden om een hogere dosis aan de tumor te geven, als dat met radiotherapie met fotonen niet mogelijk is.

       


    • Wat zijn protonen?

      Alles om ons heen is opgebouwd uit atomen. Atomen bestaan uit positief geladen protonen, negatief geladen elektronen en neutrale neutronen. Een waterstofatoom bestaat uit 1 proton en 1 elektron. Met ionisatie kan het elektron uit het waterstofatoom gehaald worden. Dan blijft er een positief geladen proton over. Dit proton wordt met elektrische en magnetische velden versneld zodat het voor therapie gebruikt kan worden.


    • Wat is het verschil tussen protonen en fotonen?

      Protonen en fotonen hebben verschillende natuurkundige eigenschappen. Fotonen worden gebruikt bij röntgenbestraling. Fotonen zijn energiepakketjes die je, als ze niet heel sterk zijn, kunt zien als lichtstralen, zoals licht van een lamp of de zon. Deze energiepakketjes gaan dwars door weefsel heen. Houd bijvoorbeeld maar eens een zaklamp achter je hand. Je ziet dan de voorkant van je hand oplichten. Bij fotonenbestraling gebeurt iets vergelijkbaars. De energiepakketjes gaan dwars door het weefsel heen richting de tumor. Een ander kenmerk van fotonen is dat ze hun energie onderweg gelijkmatig afgeven. Een deel van de energie komt daardoor niet in de tumor terecht, maar in het gezonde weefsel voor of achter de tumor. De energie doet dan niet alleen tumorcellen kwaad, maar ook gezonde cellen. Dit kan bijwerkingen geven.

      Protonen zijn deeltjes met een massa en elektrische lading. Net als fotonen gaan deze deeltjes dwars door weefsel heen, maar het verschil met fotonen is dat protonen plotseling tot stilstand komen en op dát moment het grootste deel van hun energie afgeven. Deze energie kan zo precies afgegeven worden in de tumor en niet in het gezonde weefsel ervoor of erna.

      Voor veel tumorsoorten werkt bestraling met fotonen goed en geeft het niet veel bijwerkingen. Als een tumor in de buurt ligt van een belangrijk orgaan of weefsel, zoals de hersenen of de oogzenuw is protonenbestraling geschikter. Het gaat dan onder andere om tumoren in het hoofd-halsgebied en oogtumoren. Ook tumoren die ongevoelig zijn voor fotonenbestraling kunnen behandeld worden met protonentherapie.


    • Hoe werkt protonentherapie?

      Protonentherapie is een vorm van bestraling die gebruik maakt van protonen in plaats van fotonen (röntgenstraling). Protonen zijn kleine geladen deeltjes die voorkomen in de kern van een atoom. Om een tumor te bestralen worden de protonen in een versneller tot meer dan de helft van de lichtsnelheid versneld. Via een bundelgeleidingssysteem worden ze naar de behandelkamer geleid waar de bundel met protonen op de tumor wordt gericht. De snelheid van de protonen kan zo worden ingesteld, dat de protonen in de tumor tot stilstand komen, zodat ze daar de meeste dosis afgeven en vooral ook daar de meeste schade toebrengen. Op deze manier wordt het tumorweefsel vernietigd, terwijl het omliggend gezond weefsel zoveel mogelijk gespaard wordt.


    • Welke soorten kanker kunnen met protonentherapie behandeld worden?

      In principe kunnen alle tumoren met protonen worden bestraald. In Nederland wordt protonentherapie alleen gegeven bij tumorsoorten waarvan we verwachten dat protonentherapie duidelijk meer voordeel zal hebben dan de gewone radiotherapie met fotonen.

      Standaardindicaties, voor deze vormen van kanker wordt protonentherapie door de zorgverzekeraars vergoed:

      • kinderen met een kwaadaardige tumor
      • melanomen in het oog
      • bij bepaalde bottumoren in de schedelbasis
      • bij bepaalde tumoren in de wervelkolom (chordomen/chondrosarcomen)

      Model-based indicaties, voor deze vormen van kanker wordt met een planvergelijking bepaald of protonentherapie voordeel geeft:

      • tumoren in het hoofd-hals gebied
      • longkanker
      • borstkanker
      • prostaatkanker

      Als uit de planvergelijking blijkt dat protonentherapie de beste behandeloptie is, wordt de behandeling ook vergoed. Op dit moment is er alleen voor tumoren in het hoofd-hals gebied een landelijk vastgestelde richtlijn. Voor longkanker, borstkanker en prostaatkanker wordt nog gewerkt aan de landelijke vastgestelde richtlijnen.

      In HollandPTC gaan we in de toekomst al deze tumorsoorten behandelen, behalve tumoren bij kinderen.


    • Komt er bij protonentherapie radioactieve straling vrij?

      Nee. Bij protonentherapie wordt bestraald met deeltjes (protonen) en niet met radioactieve stoffen. De protonenstraling is er alleen wanneer het apparaat aan staat. Als we de apparatuur uitzetten is er ook geen straling meer.


    • Is protonentherapie wel veilig en bewezen?

      Protonentherapie is nieuw in Nederland, maar voor de behandeling van een aantal tumoren is internationaal al veel bewijs geleverd. In behandelcentra overal ter wereld zijn inmiddels zo’n 150.000 patiënten behandeld. De therapie is dus niet experimenteel. Wel moeten de meerwaarde en effectiviteit wetenschappelijk nog beter onderbouwd worden. Daarom is wetenschappelijk onderzoek voor HollandPTC een belangrijke taak. De meerwaarde en effectiviteit van protonentherapie is een van de speerpunten van het onderzoeksprogramma.


    • Hoeveel behandelcentra voor protonen zijn er?

      In Nederland zijn er 3 protonentherapie centra. HollandPTC in Delft, UMCG Protonentherapie in Groningen en ZON PTC in Maastricht.

      De Gezondheidsraad schat dat er nu zo’n 9000 patiënten per jaar zijn bij wie protonentherapie voordelen heeft. De Minister van VWS legde op 1 augustus 2013 vast dat er 4 protonentherapiecentra in Nederland gebouwd mogen worden, waar in totaal 2.200 patiënten per jaar behandeld mogen worden. HollandPTC kreeg in december 2013 een vergunning en toestemming om 600 patiënten per jaar te behandelen.

      Wereldwijd zijn al zo’n 150.000 patiënten met protonentherapie behandeld. In landen als de Verenigde Staten, Japan, Duitsland en Frankrijk zijn er in totaal 33 protonentherapie centra.


  • Meest gestelde vragen over de behandeling

    • Hoe snel kan ik bij HollandPTC terecht? 

      We hebben geen wachtlijsten bij HollandPTC. U kunt na uw verwijzing snel bij ons terecht.

      Toegangstijden HollandPTC:

      • Planvergelijking: 24-48 uur (norm 48 uur)
      • Eerste consult: 1 week na verwijzing/planvergelijking
      • Eerste bestraling: 5-7 werkdagen (norm 2 weken)

    • Onder welke naam word ik geregistreerd?

      We registreren alle patiënten onder hun geboortenaam. Voor vrouwen betekent dit dus onder hun meisjesnaam. Als we u bijvoorbeeld ophalen uit een wachtruimte, of uw naam controleren, gebruiken we uw meisjesnaam.

       


    • Hoeveel behandelcentra voor protonen zijn er?

      In Nederland zijn er 3 protonentherapie centra. HollandPTC in Delft, UMCG Protonentherapie in Groningen en ZON PTC in Maastricht.

      De Gezondheidsraad schat dat er nu zo’n 9000 patiënten per jaar zijn bij wie protonentherapie voordelen heeft. De Minister van VWS legde op 1 augustus 2013 vast dat er 4 protonentherapiecentra in Nederland gebouwd mogen worden, waar in totaal 2.200 patiënten per jaar behandeld mogen worden. HollandPTC kreeg in december 2013 een vergunning en toestemming om 600 patiënten per jaar te behandelen.

      Wereldwijd zijn al zo’n 150.000 patiënten met protonentherapie behandeld. In landen als de Verenigde Staten, Japan, Duitsland en Frankrijk zijn er in totaal 33 protonentherapie centra.