De rol van data

Bij HollandPTC spelen het gebruik en het verwerken van data een grote rol. Je kunt hierbij denken aan data die nodig is voor de voorbereiding en behandeling van patiënten, maar ook data dat beschikbaar wordt gesteld voor wetenschappelijk onderzoek. Twee sleutelfiguren die hier een belangrijke bijdrage aan leveren zijn Marko van Gemerden en Fenne van der Geest. Zij vertellen over hun werk bij HollandPTC en over het belang van data in de zorg.

Een slim dashboard

Marko ontwikkelde voor HollandPTC een dashboard, waarin de status van de stappen voorafgaand aan een behandeling eenvoudig te volgen is. “Dit zijn vrij technische stappen”, legt Marko uit. “Een arts heeft een aantal taken in dit proces, maar ook de planner, de fysica en de beeldverwerker hebben hun taken. Al die stappen hebben hun eigen eigenschappen. In het nieuwe systeem worden deze eigenschappen allemaal duidelijk weergegeven. Maar je kunt in het systeem óók zien welke stappen er nog ontbreken en waar en waarom het proces stagneert. Zo kan er een bepaalde handeling nog open staan. Dit dashboard maakt het werk een stuk overzichtelijker. Maar het mooie: we kunnen er ook een automatische planning mee starten.”

Werken terwijl iedereen slaapt

Marko vervolgt enthousiast: “Het maken van de berekeningen die nodig zijn voor de behandelplannen, dat duurt uren. Als er nu ’s avonds een arts een aantekening maakt in het dossier, als laatste stap in het proces, dan wordt dit ’s morgens pas gezien. Op dat moment wordt handmatig de berekening van de behandelplannen opgestart.

Onze nieuwe planningsmodule gaat slimmer werken; als diezelfde arts ’s avonds de laatste aantekeningen invoert, herkent het systeem dat alle informatie beschikbaar is en geeft dan een seintje dat de berekeningen van het behandelplan kunnen starten. Terwijl wij slapen, gaat de computer ondertussen uren aan het rekenen. Zodra we ’s morgens aan het werk gaan, staat het behandelplan op ons te wachten om beoordeeld te worden. Op het moment dat we de techniek voor ons laten werken, gaan we pas echt tijd winnen.”

Faciliteren van onderzoek

Alles bij HollandPTC wordt vastgelegd. Er wordt bijgehouden welke stappen er zijn gezet in de behandeling, welke dosis straling een patiënt heeft gekregen, maar ook de aantekeningen van een arts horen in dit dossier. Alles is data. “Dat is een mooi bruggetje naar mijn werk”, geeft Fenne aan. “We hebben hier ongelooflijk veel data. Het gaat niet alleen om de informatie die de arts aan een patiëntendossier toevoegt, maar ook om beelddata en bijvoorbeeld de data uit vragenlijsten die worden afgenomen bij patiënten. Al deze data komt terecht in het Data Warehouse. Artsen en onderzoekers kunnen dit opvragen om te bekijken, om onderzoek te doen, of om verbanden te leggen voor interne evaluaties.”

Data op de juiste manier labelen en classificeren

Fenne: “Het is mijn rol om verbinding te leggen tussen data en de doeleinden van klinisch onderzoek, zodat de data in het juiste formaat aangeleverd en weergegeven kan worden. De aanvragen komen binnen bij onze researchafdeling. We gaan dan kijken welke data er beschikbaar is en wat men precies met die data wil doen. En belangrijk: op welke manier we de data anonimiseren. Want er gaat geen data naar onderzoekers dat te herleiden is naar personen. Onderzoekers kunnen behandelgegevens opvragen, maar bijvoorbeeld ook beeldmateriaal, waarmee specifieke casussen geduid worden in trainingen.
Het is een uitdaging om alle data van verschillende instituten op een lijn te krijgen. Er zijn natuurlijk standaarden, maar de populaties kunnen heel anders zijn. Zo doen we hier bijvoorbeeld geen palliatieve zorg. Als je dat niet meeneemt, kun je verkeerde conclusies trekken. Het is aan ons om hier heel zorgvuldig mee om te gaan en de data op de juiste manier te formatteren en te labelen, zodat het bruikbaar is voor de onderzoeker.”

Projecten

Fenne levert ook data voor de projecten COPTER en de medische kant van het FLASH-onderzoek. “Het is interessant als je concreet weet waar je data voor gebruikt gaat worden. Bij zulke projecten worden we vanaf het begin aangehaakt, dat maakt het extra leuk.

Ik ben ook nauw betrokken bij de koppeling van de systemen die we hebben, hoe gaat de data van het ene systeem naar het andere. Of van onze interne systemen naar de dataopslag. Dit moet wel op de juiste (anonieme) manier gebeuren. Je hoort het al, we zitten hier nooit stil!”